Dondurulmuş embriyo transferi (FET), önceden dondurulmuş bir embriyonun çözülüp sonraki bir döngüde rahme yerleştirilmesidir. Önceki tedaviden artan embriyoları olan çiftlere, aynı döngüde taze transferi riskli olan kadınlara, embriyolarına genetik test yapılan çiftlere, doğurganlığını korumak isteyenlere ve yıllar sonra kardeş planlayan ailelere uygulanır.
Günümüzde dondurulmuş embriyo transferi, tüp bebek tedavisinin sıradan bir parçası haline geldi. Yine de her hasta için en iyi seçenek değildir; bazı kadınlarda taze transfer daha avantajlı olabilir. Bu yazıda FET’in kimlere uygulandığını, embriyo çözme sürecinin nasıl işlediğini ve donmuş embriyoların Türkiye’de hangi kurallarla saklandığını anlatıyoruz.
Dondurulmuş Embriyo Transferi (FET) Nedir?
Tüp bebek tedavisinde yumurtalar toplanıp döllendikten sonra embriyolar birkaç gün laboratuvarda geliştirilir. Bu embriyolardan biri aynı döngüde rahme yerleştirilirse buna “taze transfer” denir. Embriyolar dondurulup sonraki bir döngüde çözülürse bu işleme dondurulmuş embriyo transferi denir. İngilizce karşılığının kısaltması FET’tir (frozen embryo transfer); bazı kaynaklarda DET olarak da geçer.
Embriyolar “vitrifikasyon” adı verilen ultra hızlı bir yöntemle dondurulur ve −196 °C’deki sıvı azot tanklarında saklanır. Bu sıcaklıkta embriyonun biyolojik saati durur; embriyo, dondurulmuş olduğu andaki haliyle bekler. Dondurma işleminin ayrıntıları için embriyo dondurma sayfamıza bakabilirsiniz.
Dondurulmuş Embriyo Transferi Kimlere Uygulanır?
Dondurulmuş embriyo transferinin kullanıldığı durumları aşağıdaki tabloda özetledik. Her durumu tablonun ardından kısaca açıklıyoruz.
| Durum | Neden dondurulmuş embriyo transferi? |
| Önceki tedaviden artan embriyoları olanlar | Yeni bir yumurta toplama işlemi gerekmeden tekrar transfer yapılabilir |
| Aynı döngüde taze transferi riskli olanlar | OHSS riski veya hormon dengesizliği varsa transfer güvenli bir döneme taşınır |
| Rahim zarı transfere hazır olmayanlar | Önce sorun giderilir, sonra rahim hazırlanır |
| Embriyolarına genetik test (PGT) yapılanlar | Test sonuçları beklenir, sağlıklı embriyo sonra aktarılır |
| Kanser veya başka bir tedavi öncesi doğurganlığını korumak isteyen evli çiftler | Embriyolar tedaviden önce dondurulur, iyileşme sonrası kullanılır |
| Kardeş planlayanlar | Yıllar sonra aynı embriyolarla ikinci gebelik denenebilir |
| Embriyo biriktirmesi gerekenler (ileri yaş, düşük yumurta rezervi) | Birkaç yumurta toplama işleminden embriyolar biriktirilir |
| Hastalık, seyahat gibi nedenlerle transferi ertelenenler | Embriyolar kaybedilmeden uygun zamana bırakılır |
| Tekrarlayan tüp bebek başarısızlığı yaşayanlar | Rahim değerlendirmesinden sonra planlı transfer yapılabilir |
Önceki tedaviden artan embriyoları olanlar
Türkiye’de transfer edilebilecek embriyo sayısı yasal olarak sınırlıdır ve birçok hastada tek embriyo transfer edilir. Bu yüzden tedavide birden fazla kaliteli embriyo elde edildiğinde, transfer edilmeyenler dondurulur. İlk transferde gebelik oluşmazsa bu embriyolarla, yeni bir yumurta geliştirme tedavisine gerek kalmadan dondurulmuş embriyo transferi yapılabilir. Bu konuda tüp bebekte tek embriyo transferi yazımıza bakabilirsiniz.
Aynı döngüde taze transferi ertelenenler
Bazı kadınlarda yumurta toplama sonrasında taze transfer yapılması uygun değildir. En sık neden, yumurtalıkların aşırı uyarılması sendromu (OHSS) riskidir; Avrupa Üreme Tıbbı Derneği (ESHRE), bu riski olan kadınlarda tüm embriyoların dondurulmasını öneriyor. Çatlatma iğnesi günü progesteronun yükselmesi de taze transferin ertelenmesine neden olabilir. Halk arasında “rahim dinlendirme” denen bu yaklaşımı rahim dinlendirme nedir yazımızda ayrıntılı anlatıyoruz.
Rahim zarı transfere hazır olmayanlar
Rahim zarının yeterince kalınlaşmaması, rahim içinde polip veya miyom saptanması gibi durumlarda embriyolar dondurulur. Sorun giderildikten sonra rahim yeniden hazırlanır ve transfer yapılır. Rahim içinin değerlendirilmesi için histeroskopi sayfamıza bakabilirsiniz.
Embriyolarına genetik test (PGT) yapılan çiftler
Embriyolardan alınan hücrelerin genetik incelemesi zaman alır. Bu sürede embriyolar dondurulur; sonuçlar çıktığında sağlıklı olduğu belirlenen embriyo dondurulmuş embriyo transferiyle rahme yerleştirilir. Ayrıntılar için genetik embriyo seçimi (PGT) sayfamıza bakabilirsiniz.
Kanser veya tıbbi nedenlerle doğurganlığını korumak isteyenler
Kemoterapi veya radyoterapi gibi tedaviler yumurtalıklara zarar verebilir. Evli çiftlerde tedavi başlamadan önce embriyo dondurmak, doğurganlığı korumak için kabul görmüş yöntemlerden biridir. Kadın iyileştikten ve doktoru onay verdikten sonra donmuş embriyolarla gebelik denenebilir. Türkiye’de embriyo oluşturmak için evli olmak gerektiğinden, bekar kadınlarda doğurganlığı korumak için yumurta dondurma seçeneği değerlendirilir.
Kardeş planlayan çiftler
Tüp bebek tedavisiyle bebek sahibi olan birçok aile, saklanan embriyoları yıllar sonra kardeş için kullanır. Bu sayede yeniden yumurta geliştirme ve toplama işlemine gerek kalmadan, yalnızca rahim hazırlığıyla transfer yapılabilir. Bunun için embriyoların saklama süresinin her yıl yenilenmesi gerekir; ayrıntılar aşağıdaki yasal kurallar bölümünde.
Embriyo biriktiren kadınlar
Yumurta rezervi düşük olan veya ileri yaştaki kadınlarda tek bir tedaviyle yeterli sayıda embriyo elde edilemeyebilir. Bu durumda birkaç yumurta toplama işleminden elde edilen embriyolar dondurularak biriktirilir ve daha sonra transfer edilir. Bu yöntem hakkında embriyo havuzlama sayfamıza bakabilirsiniz.
Hastalık, seyahat veya kişisel nedenlerle transferi ertelenenler
Transfer günü ateşli bir hastalık geçirmek, beklenmedik bir seyahat ya da iş zorunluluğu gibi nedenlerle transfer yapılamayabilir. Embriyolar dondurularak güvenle saklanır ve uygun bir döngüde transfer edilir.
Tekrarlayan tüp bebek başarısızlığı yaşayanlar
Birkaç kez transfer yapılmasına rağmen gebelik oluşmayan kadınlarda rahim içinin ve embriyoların ayrıntılı değerlendirilmesi gerekebilir. Bu süreçte embriyolar dondurulur ve transfer, değerlendirme tamamlandıktan sonra planlanır. Dondurulmuş transferin tek başına bu sorunu çözdüğüne dair güçlü bir kanıt yoktur; karar kişiye özel verilir.
Kimlerde Taze Embriyo Transferi Daha Uygun Olabilir?
“Dondurulmuş embriyo transferi her zaman daha başarılıdır” sık duyulan bir ifadedir, ancak araştırmalar bu genellemeyi desteklemiyor. Cochrane derlemesine göre tüm embriyoları dondurma ile taze transfer stratejileri arasında toplam canlı doğum oranı bakımından belirgin bir fark yok. Bazı hasta gruplarında ise taze transfer öne çıkıyor.
| Hasta grubu | Araştırma bulgusu |
| Tedaviye yanıtı düşük kadınlar (az sayıda yumurta veya düşük rezerv) | 838 kadınlık bir randomize çalışmada canlı doğum taze transferde %40, tüm embriyoları dondurma stratejisinde %32 bulundu |
| Düzenli adet gören, OHSS riski olmayan kadınlar | Canlı doğum oranları benzer; ancak dondurma stratejisi gebeliğe ulaşma süresini uzattı |
| Gebeliğe mümkün olduğunca çabuk ulaşmak isteyenler | Sonuçlar benzer olduğunda taze transfer daha kısa sürede sonuç verir |
Bu nedenle dondurulmuş embriyo transferi kararı, “herkese uygulanan” bir yöntem olarak değil, kişiye özel bir seçim olarak verilmelidir.
Taze mi Dondurulmuş mu? FET ile Taze Transferin Karşılaştırması
| Özellik | Taze transfer | Dondurulmuş embriyo transferi (FET) |
| Zamanlama | Yumurta toplamadan 3–5 gün sonra | Sonraki bir döngüde; rahim hazırlığı genellikle 2–3 hafta |
| Rahim | Yumurta geliştirme ilaçlarının etkisi altında | Doğal döngüde veya ilaçlarla ayrıca hazırlanır |
| OHSS riski | Gebelik oluşursa ağırlaşabilir | Geç dönem OHSS önlenir |
| Genetik test (PGT) | Genellikle uygun değil | Uygun |
| Toplam canlı doğum (genel) | Benzer | Benzer |
| Tedaviye yanıtı düşük kadınlar | Daha yüksek canlı doğum | Daha düşük canlı doğum |
| Bebek ve anne sağlığı | Erken doğum ve düşük doğum ağırlığı daha sık | İri bebek ve preeklampsi daha sık |
Taze ve dondurulmuş transferin genel süreci için tüp bebekte embriyo transferi yazımıza bakabilirsiniz.
Embriyo Çözme Süreci Nasıl İşler?
Embriyo çözme, donmuş embriyonun kontrollü bir şekilde ısıtılarak canlı haline döndürülmesidir. İşlem embriyoloji laboratuvarında, transfer günü yapılır.
| Adım | Ne oluyor? | Yaklaşık süre |
| 1. Tanktan çıkarma ve kimlik kontrolü | Embriyonun size ait olduğu iki kişi tarafından doğrulanır | Birkaç dakika |
| 2. Isıtma | Embriyo özel solüsyonlarda ısıtılır, dondurma sırasında kullanılan koruyucu madde uzaklaştırılır | Yaklaşık 10–15 dakika |
| 3. Kültür ve değerlendirme | Embriyo kültür ortamına alınır; canlılığı ve yeniden genişlemesi izlenir | Blastokistte genellikle birkaç saat |
| 4. Transfer | Embriyo ultrason eşliğinde rahme yerleştirilir | Birkaç dakika |
Donmuş embriyo çözülünce ölür mü?
Vitrifikasyon yöntemi, eski yavaş dondurma yöntemine göre embriyoların çözülme sonrası hayatta kalma oranını belirgin şekilde artırdı. Günümüzde deneyimli laboratuvarlarda dondurulan blastokistlerin büyük çoğunluğu çözülmeyi sorunsuz atlatır. 2025’te yayımlanan bir çalışmada blastokistlerin %97,5’i çözülme sonrası canlı kaldı. Yine de bu oran laboratuvardan laboratuvara değişebilir ve nadiren bir embriyo çözülmeyi atlatamayabilir. Böyle bir durumda, varsa başka bir embriyo çözülür veya plan doktorunuzla yeniden konuşulur.
Dondurmanın embriyoya etkisi için embriyo dondurma işlemi embriyoya zarar verir mi yazımıza bakabilirsiniz.
Çözülen embriyo kaç saat sonra transfer edilir?
Bu süre embriyonun hangi günde dondurulduğuna ve laboratuvarın protokolüne göre değişir. 5. gün embriyoları (blastokistler) genellikle çözüldükten birkaç saat sonra, yeniden genişlemeleri değerlendirildikten sonra transfer edilir. Daha erken dönemde dondurulan embriyolarda bu süre farklı olabilir. Araştırmalar, çözme ile transfer arasındaki sürenin makul aralıklarda canlı doğum oranını etkilemediğini gösteriyor.
Çözme sonrası yeniden genişleme neden önemli?
Blastokist dondurulurken biraz büzülür. Çözüldükten sonra sağlıklı bir blastokistin birkaç saat içinde yeniden şişmesi beklenir. Araştırmalarda tam olarak yeniden genişleyen blastokistlerle gebelik oranları daha yüksek bulundu. Ancak yeniden genişlemesi yavaş olan bir embriyo da gebelikle sonuçlanabilir; bu nedenle embriyoloğunuz embriyonun durumunu değerlendirerek doktorunuzla birlikte karar verir.
Embriyo zarının inceltilmesi (assisted hatching) gerekli mi?
Bazı merkezler dondurulmuş embriyolarda, embriyonun dış zarını lazerle inceltme işlemi uygular. Bu işlemin rutin olarak tüm hastalarda gebelik şansını artırdığına dair güçlü bir kanıt yoktur; karar hastaya ve embriyoya göre verilir. Ayrıntılar için embriyo zarının inceltilmesi (AHA) yazımıza bakabilirsiniz.
Dondurulmuş Embriyo Transferi Öncesi Rahim Nasıl Hazırlanır?
Dondurulmuş embriyo transferinde embriyo çözüldüğü gün rahim zarının onu kabul etmeye hazır olması gerekir. Bu hazırlık iki temel yolla yapılır:
- Doğal siklus FET: Düzenli yumurtlayan kadınlarda vücudun kendi döngüsü takip edilir ve transfer yumurtlamaya göre zamanlanır.
- İlaçlı FET: Rahim zarı östrojen ve progesteron ilaçlarıyla hazırlanır; adetleri düzensiz olan kadınlar için sıklıkla tercih edilir.
Düzenli yumurtlayan kadınlarda iki yöntemin gebelik oranları benzerdir, ancak doğal siklusta preeklampsi riski daha düşüktür. Hangi yöntemin size uygun olduğunu doğal siklus FET mi ilaçlı FET mi yazımızda ayrıntılı olarak anlatıyoruz.
Dondurulmuş Embriyo Transferi Anne ve Bebek Sağlığını Nasıl Etkiler?
Dondurulmuş embriyo transferiyle oluşan gebelikler genel olarak sağlıklıdır. Bununla birlikte, taze transferle karşılaştırıldığında bazı riskler azalırken bazıları artar.
| Sonuç | Taze transfere göre | Açıklama |
| Erken doğum | Daha az | Bebeklerin zamanından önce doğma riski daha düşük |
| Düşük doğum ağırlığı | Daha az | Gebelik haftasına göre küçük bebek daha seyrek |
| İri bebek | Daha fazla | Doğum ağırlığı ortalamanın üzerinde olabilir |
| Gebelikte yüksek tansiyon ve preeklampsi | Daha fazla | Özellikle ilaçlı FET’te belirgin; doğal siklusta daha düşük |
Bu riskler dondurulmuş embriyo transferinden kaçınılması gerektiği anlamına gelmez. Ancak gebelik takibinin düzenli yapılmasının ve rahim hazırlığı yönteminin dikkatle seçilmesinin neden önemli olduğunu açıklar.
Donmuş Embriyolar Ne Kadar Saklanır? Türkiye’deki Yasal Kurallar
Türkiye’de embriyoların saklanması, Üremeye Yardımcı Tedavi Uygulamaları ve Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri Hakkında Yönetmelik ile düzenlenir. Temel kurallar şöyle:
| Konu | Kural |
| Saklama onayı | Embriyolar eşlerin yazılı onayıyla dondurulur ve saklanır |
| Yıllık yenileme | Saklama bir yılı aşarsa eşler her yıl, saklama talebinin devam ettiğini belirten imzalı dilekçe vermelidir |
| Boşanma veya eşin ölümü | Boşanmanın kesinleşmesi, eşlerden birinin ölümü, eşlerin birlikte talebi veya sürenin dolması halinde embriyolar imha edilir |
| Başka merkeze taşıma | Eşlerin birlikte yazılı başvurusuyla embriyolar yurt içindeki başka bir merkeze taşınabilir |
| Merkezin kapanması | Embriyolar başka bir merkeze devredilir |
| Bağış ve taşıyıcı annelik | Embriyo, yumurta veya sperm bağışı ve taşıyıcı annelik Türkiye’de yasaktır |
Dondurulmuş embriyo kaç yıl saklanır?
Embriyoların saklama süresi ve bu sürenin uzatılma koşulları yönetmelikte belirlenir. Uzun süreli saklama için Sağlık Bakanlığı izni gerekebilir. Size uygulanacak güncel süreyi ve yapılması gerekenleri merkezimizden öğrenebilirsiniz.
Uzun süre saklamak embriyoya zarar verir mi?
−196 °C’de embriyonun biyolojik süreçleri durur. Yine de bazı büyük çalışmalar, beş yıldan uzun saklanan blastokistlerde tutunma ve canlı doğum oranlarının biraz daha düşük olabildiğini gösterdi; bu çalışmalarda doğan bebeklerin sağlığında fark bulunmadı. Bu konuda kanıtlar henüz kesin değildir. Saklama süresiyle ilgili kaygılarınızı doktorunuzla konuşabilirsiniz.
Dondurulmuş Embriyo Transferinin Maliyeti ve SGK
Dondurulmuş embriyo transferinin maliyeti; embriyo dondurma ve saklama ücretine, rahim hazırlığında kullanılan ilaçlara ve transfer işlemine göre değişir. SGK kapsamı da hastanın durumuna ve tedavi aşamasına göre farklılık gösterebilir. Güncel bilgi için SGK ile tüp bebek ve tüp bebek fiyatları sayfalarımıza bakabilir veya merkezimizle iletişime geçebilirsiniz.
Centrum’da Dondurulmuş Embriyo Transferi
Centrum Tüp Bebek Merkezi’nde dondurulmuş embriyo transferi kararı; embriyolarınızın durumu, önceki tedavileriniz, rahim zarının hazırlığı ve sağlık riskleriniz birlikte değerlendirilerek verilir. Embriyolarınız laboratuvarımızda vitrifikasyonla dondurulur, güvenle saklanır ve transfer günü embriyoloğumuz tarafından çözülerek değerlendirilir.
Dondurulmuş embriyolarınızla transfer planlamak veya embriyolarınızın saklama durumunu öğrenmek için merkezimizden randevu alabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Dondurulmuş embriyo transferi taze transferden daha mı başarılı?
Herkeste değil. Genel olarak iki yöntemin toplam canlı doğum oranları benzerdir. Polikistik over sendromu olan veya OHSS riski taşıyan kadınlarda dondurulmuş embriyo transferi avantajlı olabilirken, tedaviye yanıtı düşük kadınlarda taze transfer daha iyi sonuç verebilir.
FET’te başarı oranı nedir?
Başarı; embriyonun dondurulduğu sıradaki yaşınıza, embriyonun kalitesine ve rahim zarının durumuna göre değişir. Bu nedenle herkes için geçerli tek bir oran vermek doğru değildir. Sizin için beklenen şansı doktorunuz kişisel olarak değerlendirir.
Donmuş embriyo çözülürken bozulursa ne olur?
Günümüzde embriyoların büyük çoğunluğu çözülmeyi sorunsuz atlatır. Nadiren bir embriyo canlı kalmazsa, varsa başka bir embriyo çözülür veya plan doktorunuzla yeniden konuşulur.
Dondurulmuş embriyo kaç yıl saklanır?
Saklama süresi ve uzatma koşulları yönetmelikle belirlenir. Saklama bir yılı aştığında eşlerin her yıl imzalı dilekçe vermesi gerekir. Güncel süreyi merkezinizden öğrenebilirsiniz.
Boşanırsak donmuş embriyolarımıza ne olur?
Türkiye’de boşanmanın kesinleşmesi veya eşlerden birinin ölümü halinde saklanan embriyolar imha edilir. Embriyolar tek bir eşin kullanımına verilemez.
Donmuş embriyolarımızı başka bir merkeze taşıyabilir miyiz?
Evet. Eşlerin birlikte yazılı başvurusuyla embriyolar yurt içindeki başka bir tüp bebek merkezine taşınabilir.
Dondurulmuş embriyo transferiyle doğan bebekler sağlıklı mı?
Evet, genel olarak sağlıklıdır. Taze transfere göre erken doğum ve düşük doğum ağırlığı daha az, iri bebek ise biraz daha sık görülür.
Dondurulmuş embriyo transferinde kaç embriyo transfer edilir?
Transfer edilecek embriyo sayısı Türkiye’de yasal olarak sınırlandırılmıştır ve kadının yaşına ve önceki deneme sayısına göre belirlenir. Birçok hastada tek embriyo transfer edilir.
Dondurulmuş embriyo transferi sonrası nelere dikkat etmeliyim?
Transferden sonra günlük yaşamınıza genellikle devam edebilirsiniz; uzun süreli yatak istirahati gerekmez. Size verilen ilaçları aksatmadan kullanmanız ve gebelik testini merkezinizin belirlediği günde yaptırmanız önemlidir.
Kaynakça
- Zaat T ve ark. Fresh versus frozen embryo transfers in assisted reproduction. Cochrane Database Syst Rev. 2021;2:CD011184. doi:10.1002/14651858.CD011184.pub3
- Chen ZJ ve ark. Fresh versus frozen embryos for infertility in the polycystic ovary syndrome. N Engl J Med. 2016;375(6):523–533. doi:10.1056/NEJMoa1513873
- Shi Y ve ark. Transfer of fresh versus frozen embryos in ovulatory women. N Engl J Med. 2018;378(2):126–136. doi:10.1056/NEJMoa1705334
- Wei D ve ark. Frozen versus fresh single blastocyst transfer in ovulatory women: a multicentre, randomised controlled trial. Lancet. 2019;393(10178):1310–1318. doi:10.1016/S0140-6736(18)32843-5
- Stormlund S ve ark. Freeze-all versus fresh blastocyst transfer strategy during in vitro fertilisation in women with regular menstrual cycles: multicentre randomised controlled trial. BMJ. 2020;370:m2519. doi:10.1136/bmj.m2519
- Wei D ve ark. Frozen versus fresh embryo transfer in women with low prognosis for in vitro fertilisation treatment: pragmatic, multicentre, randomised controlled trial. BMJ. 2025;388:e081474. doi:10.1136/bmj-2024-081474
- ESHRE Guideline Group on Ovarian Stimulation. ESHRE guideline: ovarian stimulation for IVF/ICSI: an update in 2025. Hum Reprod. 2026;41(4):498–514. doi:10.1093/humrep/deag018
- Rienzi L ve ark. Oocyte, embryo and blastocyst cryopreservation in ART: systematic review and meta-analysis comparing slow-freezing versus vitrification. Hum Reprod Update. 2017;23(2):139–155. doi:10.1093/humupd/dmw038
- Post-warming re-expansion and contraction dynamics of vitrified blastocysts: shrinkage magnitude and timing are correlated with pregnancy outcome. Fertil Steril. 2025.
- Post-warming embryo morphology is associated with live birth: a cohort study of single vitrified-warmed blastocyst transfer cycles. J Assist Reprod Genet. 2021. doi:10.1007/s10815-021-02390-z
- Zhan S ve ark. Vitrification preservation of good-quality blastocysts for more than 5 years reduces implantation and live birth rates. Hum Reprod. 2024. PMID: 38960877
- Maheshwari A ve ark. Is frozen embryo transfer better for mothers and babies? Can cumulative meta-analysis provide a definitive answer? Hum Reprod Update. 2018;24(1):35–58. doi:10.1093/humupd/dmx031
- Wei D ve ark. Natural ovulation versus programmed regimens before frozen embryo transfer in ovulatory women: multicentre, randomised clinical trial. BMJ. 2026;392:e087045. doi:10.1136/bmj-2025-087045
- ESHRE Guideline Group on Female Fertility Preservation. ESHRE guideline: female fertility preservation. Hum Reprod Open. 2020;2020(4):hoaa052. doi:10.1093/hropen/hoaa052
- ASRM Practice Committee. Fertility preservation in patients undergoing gonadotoxic therapy or gonadectomy: a committee opinion. Fertil Steril. 2019;112(6):1022–1033. doi:10.1016/j.fertnstert.2019.09.013
- Üremeye Yardımcı Tedavi Uygulamaları ve Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri Hakkında Yönetmelik. Resmî Gazete, 30.09.2014, Sayı: 29135 (değişiklikler: 25.08.2016, Sayı: 29812; 14.04.2018, Sayı: 30391).





