Polip Tüp Bebek Başarısını Etkiler mi?

Rahim polibi, tüp bebek hazırlığında rahim içinin değerlendirilmesi sırasında en sık karşılaşılan bulgulardan biridir. Ancak her polip embriyonun tutunmasını engellemez; polibin boyutu, yeri ve ne zaman fark edildiği kararı belirler. Küçük poliplerde embriyo transferi çoğu zaman planlandığı gibi sürer, büyük polipler ise genellikle histeroskopiyle alınır.

Kısa cevap

• Tüp bebek başlamadan önce fark edilen polipler çoğu merkezde tedaviden önce histeroskopiyle alınır.
• Uyarım sırasında görülen küçük ve tek bir polip, çoğu zaman taze transferin yapılmasına engel olmaz.
• Polip alındıktan sonra embriyo transferi için uzun süre beklemek genellikle gerekmez.

Rahim Polibi Nedir, Tüp Bebek Hastalarında Ne Kadar Sık Görülür?

Rahim polibi (endometrial polip), rahmin içini döşeyen dokunun aşırı büyümesiyle oluşan, çoğunlukla iyi huylu bir çıkıntıdır. Tek ya da birden fazla olabilir; boyutu birkaç milimetreden birkaç santimetreye kadar değişir. Birçok kadında hiçbir şikayete yol açmaz ve çoğu zaman tüp bebek hazırlığı sırasında yapılan ultrasonda ya da histeroskopide fark edilir.

Polibin ne sıklıkla görüldüğü, hangi yöntemle bakıldığına göre değişir. Tüp bebek öncesinde histeroskopi yapılan bin kadının incelendiği bir çalışmada kadınların yaklaşık üçte birinde polip saptandı. Ultrasonu normal olan kadınlarda ise bu oran çok daha düşüktür. Polibin tanımı ve belirtileri hakkında ayrıntılı bilgi için rahim polibi yazımıza bakabilirsiniz.

Tüp bebek ilaçları polip yapar mı?

Poliplerin gelişiminde östrojen hormonunun rol oynadığı düşünülüyor. Yumurtalıkların uyarıldığı dönemde östrojen düzeyi yükseldiği için rahim iç zarı kalınlaşır; bu sırada daha önce fark edilmemiş küçük bir polip belirginleşebilir. Ancak kısa süreli ilaç tedavisinin kalıcı olarak yeni polip oluşturduğuna dair güçlü bir kanıt bulunmuyor.

Polip Embriyo Tutunmasını Nasıl Etkileyebilir?

Polibin embriyonun tutunmasını hangi yollarla etkilediği tam olarak bilinmiyor. Akla ilk gelen açıklama polibin bir engel oluşturmasıdır; ancak araştırmalar etkinin yalnızca mekanik olmayabileceğini gösteriyor.

Polibin boyutu mu, yeri mi daha önemli?

Embriyo tutunmasına etki eden genleri inceleyen bir çalışmada, polibin boyutu ne olursa olsun benzer değişiklikler görüldü. Bu bulgu, polibin rahim iç zarı üzerindeki etkisinin yalnızca büyüklüğüne bağlı olmadığını düşündürüyor. Rahim ağzındaki polipler ise embriyo transferi sırasında kateterin geçişini zorlaştırabildiği için transferden önce alınabilir.

Polip Tüp Bebek Başarısını Gerçekten Düşürür mü?

Bu sorunun cevabı, hangi tedaviden söz edildiğine göre değişiyor. Polibin gebelik şansına etkisi aşılama tedavisinde daha net gösterilmişken tüp bebekte tablo daha karmaşıktır.

Aşılama tedavisinde kanıt daha güçlü

Rastgele gruplara ayrılan 215 kadınla yapılan bir çalışmada, aşılama öncesinde polibi alınan kadınlarda gebelik oranı %63, polibi alınmayanlarda ise %28 bulundu. Ancak bu çalışma tüp bebek değil, aşılama tedavisi alan kadınlarda yapıldı. Bu nedenle sonuçların doğrudan tüp bebeğe uyarlanması doğru olmaz. Polibin doğal gebeliğe etkisi için polip kısırlık yapar mı yazımıza bakabilirsiniz.

Tüp bebekte küçük poliplerin etkisi

Tüp bebekte küçük poliplerin etkisi araştırıldığında farklı bir tablo ortaya çıkıyor. Bir kısmı Türkiye’de yapılan çalışmalarda, 1,5 cm’den küçük poliplerin embriyo tutunması ve gebelik oranlarını etkilemediği görüldü. Bu konudaki çalışmaları bir araya getiren değerlendirmeler de polip alınmasının yararının aşılamada görüldüğünü, tüp bebekte ise belirgin bir fark yaratmadığını bildiriyor.

Polip alınması tüp bebek sonucunu iyileştirir mi?

Tüp bebek öncesinde polip alınmasının canlı doğum oranını artırdığını gösteren rastgele gruplara ayrılmış bir çalışma bulunmuyor. Yine de birçok merkez, tüp bebek başlamadan önce fark edilen polipleri, işlemin kısa ve riskinin düşük olması nedeniyle tedaviden önce almayı tercih ediyor. Amerikan Minimal İnvaziv Jinekoloji Derneği (AAGL) de infertil kadınlarda polip alınmasını öneriyor.

Polip Nasıl Tespit Edilir?

Polip çoğu zaman vajinal ultrasonda şüphelenilen bir bulgudur. Kesin tanı ise rahim içinin kamerayla görüntülendiği histeroskopiyle konur.

Histeroskopi hakkında bilgi için histeroskopi sayfamıza bakabilirsiniz.

Polip Varken Tüp Bebek Yapılır mı?

Polip varken tüp bebek tedavisinin nasıl planlanacağı, polibin ne zaman fark edildiğine ve özelliklerine bağlıdır. Aşağıdaki tablo bir kılavuz değildir; çalışmalardan ve klinik uygulamadan çıkan genel eğilimleri özetler. Son karar her zaman hekiminizle birlikte verilir.

Küçük polip tüp bebeği etkiler mi?

Bu konudaki çalışmaların ortak sonucu, 1,5 cm’den küçük poliplerin tüp bebek sonucunu belirgin biçimde etkilemediği yönündedir. Yine de bu sınır gruplar arasındaki farka bakılarak belirlenmiş bir eğilimdir; kılavuzlarda kesin bir boyut eşiği bulunmuyor.

Tüp Bebek Sırasında Polip Görülürse Ne Yapılır?

Yumurtalıkların uyarıldığı dönemde rahim iç zarı kalınlaştığı için, daha önce görülmeyen bir polip bu sırada fark edilebilir. Bu durumda döngünün mutlaka iptal edilmesi gerekmez. Hekiminiz polibin boyutuna, embriyolarınızın sayısına ve tedavi geçmişinize göre aşağıdaki seçeneklerden birini önerebilir.

Embriyoları dondurup transferi ertelemek

Polip büyükse ya da rahim boşluğunu belirgin şekilde dolduruyorsa en sık izlenen yol, elde edilen embriyoların dondurulmasıdır. Polip histeroskopiyle alınır ve rahim iç zarı hazırlandıktan sonra dondurulmuş embriyo transferi yapılır. Bu yöntemle yapılan transferlerde sonuçların, polibi olmayan kadınlardaki taze transferlerle benzer olduğu görüldü. Bu süreç hakkında dondurulmuş embriyo transferi ve embriyo dondurma sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Döngüyü durdurmadan polip alınabilir mi?

Bazı merkezlerde, uyarımın erken günlerinde fark edilen polip döngü iptal edilmeden histeroskopiyle alınıyor. Bu yöntemi inceleyen çalışmalar az sayıda hastayı kapsıyor ve polip alımı ile embriyo transferi arasındaki sürenin çok kısa olmaması gerektiğine işaret ediyor. Bu nedenle uygulama, deneyimli merkezlerde ve seçilmiş hastalarda tercih edilir.

Polip Alındıktan Sonra Embriyo Transferi Ne Zaman Yapılır?

Polip alındıktan sonra embriyo transferi için birkaç ay beklemek gerektiği sık duyulan bir bilgidir. Oysa basit bir histeroskopik polip alımından sonra uzun süre beklemenin yararı gösterilmemiştir. Polip küçük bir işlemle alındığı ve rahim iç zarı hızla yenilendiği için tedaviye çoğu zaman kısa sürede devam edilebilir.

Bekleme süresine, alınan polibin boyutu ve sayısı, işlemin kapsamı ve rahim iç zarının durumu değerlendirilerek hekim tarafından karar verilir. Rahim iç zarının transfere hazır olup olmadığı ultrasonla izlenir. Bu konuda endometrium kalınlığı kaç olmalı yazımıza bakabilirsiniz.

Tüp Bebek Öncesi Histeroskopi Şart mı?

Tüp bebek öncesinde her kadına histeroskopi yapılması gerektiği zaman zaman dile getirilir. Ancak bu soruyu araştıran iki büyük çalışma farklı bir sonuca ulaştı. Ultrasonunda rahim içi normal görünen 750 kadının katıldığı inSIGHT çalışmasında, tüp bebek öncesinde histeroskopi yapılan ve yapılmayan kadınlar arasında canlı doğum oranı açısından fark bulunmadı. Daha önce iki ile dört başarısız tüp bebek denemesi olan 702 kadının katıldığı TROPHY çalışmasında da sonuç aynıydı.

Bu nedenle ultrasonu normal olan kadınlarda tüp bebek öncesinde rutin histeroskopi önerilmiyor. Histeroskopi daha çok ultrasonda polip ya da başka bir rahim içi sorun şüphesi bulunduğunda gündeme geliyor. Rahim filmi ile histeroskopi arasındaki farkları tüp bebek öncesi rahim filmi yazımızda anlatıyoruz.

Tekrarlayan tutunma başarısızlığında polip araştırması

Kaliteli embriyolarla yapılan transferlere rağmen gebelik olmuyorsa rahim içinin yeniden değerlendirilmesi önemlidir. Avrupa Üreme Tıbbı Derneği (ESHRE), bu kadınlarda ultrasonda rahim içinde bir sorun şüphesi varsa histeroskopi yapılmasını öneriyor. Embriyoların nasıl değerlendirildiği hakkında embriyo kalitesi nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Polip Tekrarlar mı?

Polip alındıktan sonra yeniden oluşabilir. Polip tekrarını inceleyen çalışmalarda bu oranın, birden fazla polipi olan ve uzun süre izlenen kadınlarda daha yüksek olduğu görüldü; doğurganlık isteği olan kadınların izlendiği bir çalışmada polip yaklaşık %43 oranında tekrarladı. Bu nedenle polip alındıktan sonra embriyo transferi uzun süre ertelendiyse, transferden önce rahim içinin ultrasonla yeniden kontrol edilmesi faydalı olur.

Poliplerin büyük çoğunluğu iyi huyludur. Üreme çağındaki kadınlarda poliplerin kansere dönüşmesi ya da kanser öncesi değişiklik göstermesi nadir görülür; bu oran yaklaşık %1,7 olarak bildirilmiştir. Alınan polip yine de patolojik incelemeye gönderilir.

Polip ve Miyom: Tüp Bebek Açısından Farkları

Rahim içindeki polip ile rahim içine uzanan miyom zaman zaman birbirine karıştırılır. İkisi de histeroskopiyle alınabilir, ancak tüp bebek açısından önemleri farklıdır.

Miyomun tüp bebeğe etkisini miyom tüp bebek başarısını etkiler mi yazımızda ayrıntılı olarak anlatıyoruz.

Polip ve Tüp Bebek Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

Centrum’da Polip ve Tüp Bebek Tedavisi

Centrum Tüp Bebek Merkezi’nde tüp bebek hazırlığı sırasında rahim içi ultrasonla dikkatle değerlendirilir. Polip şüphesi olduğunda histeroskopi planlanır. Polip tedavi sırasında fark edilirse taze embriyo transferine devam edilip edilmeyeceğine; polibin boyutu, embriyoların durumu ve hastanın tedavi geçmişi birlikte göz önünde bulundurularak karar verilir.

Sorularınız için randevu alabilir veya doktorlarımızı tanıyabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Polip varken embriyo transferi yapılır mı?

Polibin boyutuna ve yerine bağlıdır. Küçük ve tek bir polip varken embriyo transferi çoğu zaman yapılabilir. Büyük polip varsa ya da polip rahim boşluğunu dolduruyorsa embriyolar dondurulur ve transfer polip alındıktan sonra yapılır.

Tüp bebek iğneleri sırasında polip görüldü, transfer iptal mi olur?

Mutlaka değil. Polip küçükse taze transfere devam edilebilir. Daha büyük poliplerde embriyolar dondurulup transfer bir sonraki döngüye bırakılabilir. Bu durumda yumurta toplama işlemi genellikle planlandığı gibi yapılır.

Kaç cm polip tüp bebeği etkiler?

Kesin bir boyut sınırı yoktur. Çalışmalarda 1,5 cm’den küçük poliplerin tüp bebek sonucunu belirgin biçimde etkilemediği görüldü. Daha büyük poliplerde karar kişiye göre verilir.

Polip alındıktan kaç gün sonra embriyo transferi yapılır?

Basit bir polip alımından sonra çoğu zaman bir sonraki adet döngüsünde transfer yapılabilir. Bazı durumlarda aynı döngüde dondurulmuş transfer de mümkündür. Kesin zamanlamaya hekiminiz karar verir.

Polip ameliyatı nasıl yapılır, ağrılı mıdır?

Polip, rahim ağzından girilerek histeroskopiyle alınır; karna kesi yapılmaz. İşlem çoğu zaman kısa sürer ve hasta aynı gün evine döner. Gerekirse sedasyon ya da anestezi uygulanır.

Polip düşük riskini artırır mı?

Bazı çalışmalarda polip varken yapılan transferlerde çok erken gebelik kayıplarının daha sık görüldüğü bildirildi. Ancak bu konudaki veriler sınırlıdır ve klinik gebelik ile canlı doğum oranlarında belirgin fark bulunmadı.

Polip kendiliğinden kaybolur mu?

Küçük polipler, özellikle 1 cm’nin altındakiler, zaman zaman kendiliğinden küçülebilir ya da kaybolabilir. Ancak tüp bebek planlanan kadınlarda polip genellikle beklenmeden değerlendirilir.

Polip alındıktan sonra rahim içinde yapışıklık oluşur mu?

Basit bir polip alımından sonra rahim içinde yapışıklık gelişmesi nadirdir. Bu risk, rahim içinde daha kapsamlı işlemler yapıldığında artar. Rahim içi yapışıklıkları hakkında rahim içi yapışıklıkları sayfamıza bakabilirsiniz.

Kaynakça

• AAGL. AAGL practice report: practice guidelines for the diagnosis and management of endometrial polyps. J Minim Invasive Gynecol. 2012;19(1):3–10. doi:10.1016/j.jmig.2011.09.003
• Pérez-Medina T, Bajo-Arenas J, Salazar F ve ark. Endometrial polyps and their implication in the pregnancy rates of patients undergoing intrauterine insemination: a prospective, randomized study. Hum Reprod. 2005;20(6):1632–1635. doi:10.1093/humrep/deh822
• Isikoglu M, Berkkanoglu M, Senturk Z, Coetzee K, Ozgur K. Endometrial polyps smaller than 1.5 cm do not affect ICSI outcome. Reprod Biomed Online. 2006;12(2):199–204. doi:10.1016/S1472-6483(10)60861-9
• Tiras B, Korucuoglu U, Polat M, Zeyneloglu HB, Saltik A, Yarali H. Management of endometrial polyps diagnosed before or during ICSI cycles. Reprod Biomed Online. 2012;24(1):123–128.
• Elias RT, Pereira N, Karipcin FS, Rosenwaks Z, Spandorfer SD. Impact of newly diagnosed endometrial polyps during controlled ovarian hyperstimulation on in vitro fertilization outcomes. J Minim Invasive Gynecol. 2015;22(4):590–594.
• Pereira N, Amrane S, Estes JL ve ark. Does the time interval between hysteroscopic polypectomy and start of in vitro fertilization affect outcomes? Fertil Steril. 2016;105(2):539–544.e1. doi:10.1016/j.fertnstert.2015.10.028
• Bosteels J, van Wessel S, Weyers S ve ark. Hysteroscopy for treating subfertility associated with suspected major uterine cavity abnormalities. Cochrane Database Syst Rev. 2018;12:CD009461. doi:10.1002/14651858.CD009461.pub4
• Smit JG, Kasius JC, Eijkemans MJC ve ark. Hysteroscopy before in-vitro fertilisation (inSIGHT): a multicentre, randomised controlled trial. Lancet. 2016;387(10038):2622–2629. doi:10.1016/S0140-6736(16)00231-2
• El-Toukhy T, Campo R, Khalaf Y ve ark. Hysteroscopy in recurrent in-vitro fertilisation failure (TROPHY): a multicentre, randomised controlled trial. Lancet. 2016;387(10038):2614–2621. doi:10.1016/S0140-6736(16)00258-0
• Kamath MS, Bosteels J, D’Hooghe TM ve ark. Screening hysteroscopy in subfertile women and women undergoing assisted reproduction. Cochrane Database Syst Rev. 2019;4:CD012856. doi:10.1002/14651858.CD012856.pub2
• ESHRE Working Group on Recurrent Implantation Failure. ESHRE good practice recommendations on recurrent implantation failure. Hum Reprod Open. 2023;2023(3):hoad023. PMID: 37332387
• Rackow BW, Jorgensen E, Taylor HS. Endometrial polyps affect uterine receptivity. Fertil Steril. 2011;95(8):2690–2692.
• Lee SC, Kaunitz AM, Sanchez-Ramos L, Rhatigan RM. The oncogenic potential of endometrial polyps: a systematic review and meta-analysis. Obstet Gynecol. 2010;116(5):1197–1205. doi:10.1097/AOG.0b013e3181f74864
• Yang JH, Chen CD, Chen SU, Yang YS, Chen MJ. Factors influencing the recurrence potential of benign endometrial polyps after hysteroscopic polypectomy. PLoS One. 2015;10(12):e0144857. PMID: 26660149
• Üremeye Yardımcı Tedavi Uygulamaları ve Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri Hakkında Yönetmelik. Resmî Gazete, 30.09.2014, Sayı: 29135.