Jinekoloji

Miyom Nedir?

Rahim yumruları yani, miyomlar rahimde bulunan selim olan yani, iyi huylu, kanser olmayan kitlelerdir. Kadınların ortalama olarak % 25-50’sinde vardır. Myomları olan kadınların bir çoğui bunu fark etmez. Bunun sebebi de bu kitlelerin oldukça küçük olarak kalması, bir belirteye yol açmamalıdır. Fakat bu myomlar büyüklük, sayı ve yerleşimleri sebebiyle bazı kadınlarda çeşitli sorunlara yol açabilirler.

Miyom Terminolojisi

Tıbbi dilde miyomlara: fibroid, uterin fibroid, leiomiyoma, miyoma uteri de denilir. Düz kas ve bağ dokusu içerirler. Kanser olmayan yumrulardır.

Rahim duvarının çok miyom tarafından büyümesine Uterin miyomatosis denilirken, rahmin büyümesine yol açan miyoma ise “Kugel miyom” denilmektedir. Miyomun vajina içine kadar uzandığı durumlara ise, vajene doğmuş miyom denilir.

Boyutları değişkenlik gösterebilmektedir. Kadın pelvisinde en yaygın olarak görülen kitlelerdir.

Miyomun Kansere Dönüşme Riski

  • Miyomlar selim kitlelerdir ve kansere dönüşme riskleri tölare edilebilecek seviyede, yani yok denilebilecek kadar azdır.
  • Miyomların olumsuz tarafı ise her 4 kadından birinde olmasıdır. Bir tane miyom olabileceği gibi, çok fazla miyom da olabilir.
  • Miyom kitlelerinin her birine “miyom nüvesi” denilir. Çoğunlukla birden fazla olurlar. Genellikle 30-40 yaşları arasında görülürler. Hormon tedavisi almayan kadınlarda, menopoz dönemi ardından küçülürler.
  • Miyomlar çoğunlukla birden fazla olmaktadır. Kimi zaman ise tek bir miyom nüvesi oldukça büyüme yapabilir. Miyomlar, rahmin büyümesine yol açarlar.

Miyom Çeşitleri

Submuköz miyom

Endometrium yani rahim iç tabakasının altında bulunan miyom çeşidi, submuköz miyomdur. Nadir olarak karşılaşılan bu tür, rahim kavitesinin genişlemesine neden olarak, kordon tüplerinin tıkanmasına ve hamile kalamama gibi bazı komplikasyonlara yol açabilmektedir. Semptomları arasında; adet süresinin uzaması, şiddetli ve ağır kanamalar yer almaktadır. Tedavi sağlanmadığı sürece aşırı kanamaya bağlı olarak halsizlik ve anemi ( kansızlık ) gibi birçok komplike problemlere yol açabilir. Şiddetli kanama ve infertilite ( kısırlık ) sorunlarında miyom, önemli bir rol oynamaktadır. Bazı durumlarda konumlandığı bölgede büyüyerek, serviksten vajina içine sarkabilir. Bu davranışından dolayı vajene doğmuş miyom olarak da adlandırılabilir.

Diğer komplikasyonları ise;

  • Ülserasyon ( doku kaybı )
  • Akıntı
  • Aşırı ve sancılı adet kanamaları

Ayrıca enfeksiyon riski de artış göstermektedir.

İntramural miyom

İntramural en sık karşılaşılan miyom türüdür. Rahim orta tabakasında bulunan duvar içerisinde gelişim gösterir. Konumlandığı bölgede büyüyerek, rahimde dolgunluk hissi yaratır. Bu nedenle çoğu kadın, kilo aldığı ya da hamile olduğu düşüncesine kapılabilmektedir. Ayrıca çeşitli semptomlarla birlikte görülebilir.

İntramural miyomun en sık karşılaşılan belirtileri ise;

  • Adet dönemlerinin uzaması
  • Aşırı kanama
  • Pıhtılaşma sorunları

Büyümesine bağlı olarak çevre dokulara yapmış olduğu bası, pelvik ağrılara ve sık sık idrara çıkma ihtiyacına neden olabilmektedir.

Subseröz miyom

Subseröz miyom, rahim dış tabakasında ve rahim duvarı üzerinde gelişim gösterirler. Genellikle rutin jinekolojik muayenelerde tesadüf eseri teşhis edilmektedir. Ancak büyümesi sonucunda komşu organlara baskı uygulayarak, kronik pelvik ağrılara yol açabilir. Diğer miyom çeşitlerinde olduğu gibi menstrüel kanamalarını etkilemektedir. Bu miyom çeşidi, bulundukları bölgeye ve gelişim evresine göre şiddetini arttırabilirken, bazı komplikasyonlara neden olabilmektedir. Ancak ciddi patolojik semptomları yoktur.

Saplı miyom

Submuköz, intramural ve subseröz miyomları kapsayan ve farklı çeşitliliğe sahip miyom çeşididir. Saplı miyomlar bir sap üzerinde gelişim göstererek, saplı submuköz ya da saplı subseröz miyomlara dönüşebilmektedir. Bu miyom çeşidi rahim içinde büyürken, aynı zamanda rahim duvarı dışında da büyüme yatkınlığına sahiptir. Saplı miyomların neden olduğu şikâyetler ise; sapın üzerinde dönerek, ağrı ve baskıya yol açmasıdır. Bu davranış, sap ile kan bağlantısını bozarak, miyomda dejenerasyona neden olur.

Miyomlar, 4 kadından birinde görülebilen, iyi huylu tümörlerdir. Özellikle 35 yaşını geçmiş olan birçok kadında miyom kitleleri bulunur. Rahim kitleleri, rahmin kas tabakasını meydana getiren hücrelerden gelişir.

Miyomların boyutu, şekilleri ve yerleşimi değişkenlik gösterir. Rahmin içerisinde, rahim duvarında ya da dış yüzeyinde oluşabilirler.

Miyomlar boyut olarak iğne başından, bezelyeye ya da daha büyük boyutlara ulaşabilir. Miyom büyüdükçe rahmın dışını ve içini bozulabilir.

Bir kadında yalnızca bir tane miyom da olabileceği gibi, çok sayıda değişik boyutlarda miyomlar da olabilir. Bu miyomların kaaç tane olduğu, gruplar halinde mi yoksa tek mi olduğunu belirlemek oldukça güçtür. Miyomların boyutu küçük olarak kalabilirken birden büyüyebilir ya da yıllar içerisinde yavaş yavaş bir büyüme sergileyebilir.

Miyomların Nedenleri

Östrojen

Miyomlar, genellikle 30-40 yaşlarındaki kadınlarda daha yaygın olarak görülür. Fakat her yaşta oluşabilir. Miyomların neden oluştuğu hakkında henüz yeterince bilgi yoktur. Şimdilik, kadın hormonunun büyümelerine yol açtığı düşünülmektedir. Vücuttaki östrojen seviyesi, artıp azalabilir. Gebelik dönemi, östrojen hormonunu arttırırken, menopoz döneminde bu horman düşmektedir. İlaç kullanımı da bu hormonun düzeyinin değişiklik göstermesine yol açabilir.

Kalıtım

Özellikle birinci dereceden kan bağı olan kişilerde miyom öyküsü mevcut ise, bu kişi de miyom kitleleri için risk altındadır.

Irk

Irk da miyom oluşumunu etkiler. Siyah ırklarda miyomlar, beyaz ırka göre on kat daha fazla görülür.

Diğer Faktörler

  • Obezite
  • Hipertansiyon
  • Nulliparite (Doğum yapmamış olmak)
  • Erken menarş (İlk adetin erken yaşta başlaması)

Miyom Belirtileri

Miyomların büyük bir kısmı, hatta boyut olarak büyük olanlar dahil olmak üzere belirti vermeyebilirler. Belirti verirlerse de, bu belirtiler yaygın olarak aşağıdaki gibidir:

Adetlerde değişiklikler

  • Daha fazla kanama
  • Daha uzun veya daha sık adet dönemleri
  • Adet sancısı (kramplar)
  • Adet dışı zamanlarda vajinal kanama
  • Kansızlık (kan kaybına bağlı)

Ağrı

  • Karında ya da belde (sıklıkla künt, ağır ve sızlatıcı, ancak keskin olabilir)
  • İlişki sırasında

Baskı

  • İdrar yapmada güçlük çekme veya sık idrara çıkma
  • Kabızlık, makatta ağrı veya barsak hareketlerinde güçlük
  • Karın krampları
  • Rahimde ve Karında Büyüme
  • Düşükler ve Kısırlık

Bu belirtiler yalnızca miyom problemlerine ait değildir. Farklı bir sorunun da habercisi olabilirler. Bu sebeple bu belirtilere sahipseniz, kesin tanı için doktorunuza başvurmanız gerekir.

Miyomların Tanısı

Miyomlar, jinekolojik muayene sırasında fark edilebilir. Miyom varlığında şüpheleniliyor ise, şu araştırmalar da yapılabilir:

Ultrasonografi

rahmin ya da pelvik organların bir görüntüsünü oluşturmak adına ses dalgalarını kullanır.

Salin infüzyon sonograsisi (SİS)

ultrason ile uygulanan muayene esnasında rahim iç duvarı dediğimiz endometrium ile ilgili şüpheli bir görünüm, polip ya da miyom görüntüsü mevcut olduğunda, ultrasonografi eşliğinde rahim içine sıvı verilerek yapılan bir işlemdir.

Histeroskopi

rahmin içerisini görmek adına doktorun işini kolaylaştırmak için ince bir alet kullanılır. Bu alet, histeroskopidir. . Vajinadan ve rahim ağzından içeri yerleştirilir. Histeroskopi, rahim boşluğunda bulunan miyomların görülmesine yardımcı olur.

Histerosalpingografi (HSG)

rahim ağzı kanalının, rahim içinin ve Fallop tüplerinin yapısal ve fonksiyonel özelliklerini araştırmak için kullanılır.

Laparoskopi

karnın içerisini görmek için uzmana oldukça yardımcı olan, oldukça ince bir alettir. Göbekten ya da hemen altından uygulanan minik bir kesiden içeri yerleştirilir. Uzman, laparoskop aracılığı ile rahmin dış yüzeyindeki miyomları tespit edebilir.

Görüntüleme tetkikleri, magnetik rezonans görüntüleme (MRI) ve bilgisayarlı tomografi (BT) yöntemleri de miyomları saptamak için uygulanabilir fakat bu yöntemler çok nadir olarak sadece miyomlar için gereklidir. Genellikle bu uygulamalar başka sorunlar için kullanılırken, miyomlar da tesadüfen tespit edilebilir.

Miyomların Yol Açtığı Sorunlar

  • Miyomların büyük bir kısmı herhangi bir probleme yol açmaz. Ancak nadir de olsa bazı komplikasyonlara yol açabilir.
  • Miyomlar rahme bir sap ile bağlıdır ve bu miyomlar sap çevresinde dönebilir. Bu durumda ağrıya, bulantıya ve ateşe yol açabilir.
  • Miyomlar, iltihaplanabilir. Ancak pek çok vakada hali hazırda o bölgede iltihap varsa, miyomların da iltihaplandığı gösterilmiştir.
  • Çok nadir durumlarda, miyomun çok hızlı büyümesi ve verdiği diğer belirtiler kansere işaret ediyor olabilir.
  • Aşırı büyük bir miyom, karnın şişmesine yol açabilir. Bu durumda tam muayene yapmak güçleşebilir.
  • Miyomlar tüm bunların dışında kısırlık sorununa da yol açabilir. Ancak bu da oldukça nadir görülen bir komplikasyondur. Miyomlar, adayların kısırlık sebebi olarak araştırılmadan önce, diğer faktörler değerlendirilmelidir.

Miyom Tedavisi

Kimi zaman herhangi bir belirti dahi vermeyen, küçük miyomlar eğer özellikle de menopoz dönemindeki bir kadında mevcut ise, tedavi gerektirmez.Fakat çeşitli durumlarda tedavileri gereklidir:

  • Ağır veya ağrılı adet dönemleri
  • Adetler arasında kanama
  • Miyom ya da yumurtalık tümörü gibi başka bir tümörün ayrımının yapılamaması
  • Miyomun büyümesinde hızlı artış
  • Kısırlık
  • Kasık ağrısı

Şayet ki, miyomlara sahip iseniz ya da miyom geçmişiniz mevcut ise düzenli doktor kontrollerini ihmal etmeyiniz. Miyom belirtileri mevcu ise vakit kaybetmeden bir uzmana görününüz. Miyomlar şayet cinsel ilişki esnasında ağrıya yol açmıyorsa, cinsel açıdan bir kısıtlanma yapılmasına gerek yoktur.

Miyom kitleleri ilaç ya da cerrahi müdahale ile tedavi edilebilirler. Hangi tedavi yönteminin kullanılacağı, miyomlarınızın yerleşim yerine boyutuna ve sizin ve doktorunuzun görüşüne göre değişebilir. İlaçlar, gonadotropin salgılayıcı hormon (GnRH) agonistleri gibi, miyomları cerrahiye hazırlamak adına, geçici olarak küçültmede ve kanamayı kontrol etmede uygulanabilirler.

Miyomektomi

Miyomektomi rahme dokunulmadan yalnızca miyomların cerrahi müdahale ile çıkarılmasıdır. Kadının rahmi muhafaza edilir. Bu sebeple de bebek sahibi olma yetisine zarar gelmeyebilir. Ancak miyomektomi uygulandıktan sonra hamile kalınırsa, doğumun sezaryanla yapılması gerekebilir. Fakat kimi zaman miyomektomi kısırlığa sebep olabilir, rahim içi ya da dışı yara izlerine yol açar.

Miyomlar alındıktan sonra yeniden ortaya çıkabilir. Tekrarlama ihtimalinin oranı, miyomların sayısı ile oldukça ilişkilidir.

Miyomektomi çeşitli yöntemlerle uygulanabilir:

  • Laparotomi
  • Laparoskopi
  • Histeroskopi

Uygulanan yöntem, miyomların yerleşimi ve büyüklüğü ile ilişkilidir. Laparotomi yöntemi için karına bir kesi uygulanır. Miyomlar daha sonra bu kesiden alınır. Bunun dışında miyomlar, karnın içini görmek için uygulanan laparoskop yöntemiyle de alınabilir.

Histeroskopi, rahim boşluğunun içine doğru çıkıntı yapmış miyomları almak için uygulanabilir bir yöntemdir. Hastalarının genelinde hastanede kalmaya gerek olmaz.

Uterin Arter Embolizasyonu

Miyomları tedavi etmek için kullanılabilir bir diğer yöntem ise, uterin arter embolizasyonu (UAE) şeklinde adlandırılır. Bu teknik ile, rahme giden kan damarları tıkanır. Bu durumda miyomların büyümesine ortam hazırlayan kan akışı durdurulmuş olur.

Bu yöntem yeterli eğitimi olan bir radyolog tarafından uygulanır. Çeşitli vakalarda ise ayakta gerçekleştirilebilir. Ayakta gerçekleştirilemiyorsa, hastanede bir gece istirahat etmeniz gerekebilir. Bu uygulama ardından birkaç saat ağrı duyulabilir. Bazen buna bulantı ya da ateş eşlik eder. İlaç tedavisi bu belirtilerin giderilmesinde yardımcıdır.

Nadir olarak meydana gelse de Uterin Arter Embolizasyonu çeşitli komplikasyona yol açabilir. Bu komplikasyonlar ise: enfeksiyon ve rahmin yaralanmasıdır. Kadınların büyük bir kısmında, adet periyotları düzenli olarak yaşanmaya devam eder. Fakat nadir olarak adet yeniden başlamayabilir ve menopoz dönemine girilebilir. Bu etki, genellikle 45 yaş ve üzerinde olan kadınlarda daha yaygın şekilde meydane gelir. Uterin Arter Embolizasyonunuun üreme ve bebek sahibi olma yetisindeki etkileri hakkında bildirilmiş yayınlar yoktur.Ancak bebek sahibi olmayı arzulayan kadınların diğer tedavi seçeneklerini değerlendirebilirer. Bu yöntem, her miyom tipine uygulanan bir yöntem değildir. Bu opsiyon ile tedavi olmak isteyen kadınların, bu tedaviye uygun olup olmadıkları bir uzman tarafından değerlendirilir.

Histerektomi

Histerektomi, rahmin çıkarılması işlemidir. Yumurtalıklar bu işlemde çıkarılabilir ya da çıkarılmaz.

Bu yöntem için rahim, karındaki bir kesiden ya da vajinadan çıkartılabilir. Uygulanacak olan yöntem, miyomların boyutuyla ilgilidir. Hastanın ağrı duymaması adına, genel anestezi kullanılabilir. Ya da bölgesel anestezi de uygulabilir. Bu işlem ardından hastaneden kalmanız gerekir.

Histerektominin gerekli olduğu durumlar:

  • Ağrı ya da anormal kanama durmaz ise,
  • Miyomların boyutu çok büyükse,
  • Diğer tedavilerden yanıt alınamayacak ise,
  • Histerektomi işlemi yapıldıktan sonra kadının çocuk sahibi olması mümkün olmaz.

Miyomlar ve Hamilelik

Hamile olan anne adayınlarının bir kısmında miyomlar olabilir. Ancak telaş etmenize gerek yok, miyomlar anne adayı ya da bebek için herhangi bir soruna yol açmayacaktır.

Hamilelik döneminde miyomlar boyut olarak hormon değişimlerine bağlı olarak artabilir. Bu büyümenin diğer sebebi de rahme olan kan akışıdır. Hamileliğin vücut üzerine yarattığı değişimlerin üstüne bir de miyomların büyümesi; rahatsızlık, baskı hissi, veya ağrıya sebep olabilir. Hastaların büyük bir kısmında hamilelikten sonra miyomların küçüldüğü gözlenir.

Miyomların risk oluşturabileceği durumlar

  • Düşük
  • Erken doğum
  • Makat doğum

Nadir bir şekilde, miyomun büyük olması rahim ağzını kapatmaya yol açabilir. Veya bebeğin doğum kanalından geçişi için engel teşkil edebilir. Bu sebeple de doğumun sezaryen ile gerçekleşmesi gerekir. Hastaların büyük bir kısmında, büyük bir miyom dahi hamilelik esnasında rahmin genişlemesinden dolayı bebeğin doğum kanalarından geçişine engel olmayacaktır. Büyük miyomlar, doğum sonrası daha fazla kan kaybına sebep olabilirler.

Genellikle, miyomlar hamilelik döneminde tedavi edilmez. Ağrı veya rahatsızlık gibi belirtiler mevcut ise, doktorunuz dinlenmenizi isteyebilir. Ancak kimi zaman miyomlar,anne adayında ağrıya ve kanamaya sebep olabilirken erken doğum riskiyle de tehdit edebilir. Bu sebeple bir süre hastanede kalması gerekebilir. Oldukça nadir şekilde, hamile olan anne adayına miyomektomi uygulanır. Myomektomi ardından sezaryen doğum yapılması gerekebilir.

Miyom Kimlerde Görülür?

Miyomlar en sık kimlerde görülür?

  • Hiç doğum yapmayan ya da az yapan kadınlarda
  • Siyah ırka mensup kadınlarda
  • Erken yaşta adet gören kadınlarda
  • Obezite gibi hormonal bozukluğun yaşandığı durumlarda, miyomlar sıklıkla izlenmektedir.
  • Yakın aile bireylerinde miyom olan kadınlarda da görülme riski artmaktadır.
  • Kırmızı et ağırlıklı beslenen kadınlarda, sebze ağırlıklı beslenen kadınlara göre daha sık görülmektedir.

Miyomlar en az kimlerde görülür?

  • Düzenli beslenme alışkanlığına sahip kadınlarda
  • Düzenli spor yapan kadınlarda
  • Çok sayıda doğum yapan kadınlarda
  • Doğum kontrol hapı kullanan kadınlarda miyom gelişme ihtimalinin oldukça düşük olduğu saptanmıştır.
  • Sigara kullanan kadınlarda da daha az görülmektedir.

Miyom Belirtileri

  • Adet dönemlerinde aşırı kanama,
  • Kansızlık,
  • Adet dönemlerinden sonra ve adet aralarında kanama,
  • Karın ve rahim bölgesinde büyüme,
  • Cinsel ilişkide ağrı duyulması,
  • Bel ve kuyruk sokumunda ağrı,
  • Sıklıkla idrara çıkma isteği,
  • Tüplerin tıkanması (bazı durumlarda miyomlar tüplerin tıkanmasına sebep olabilir.),
  • Ayrıca miyomlar, barsaklarda oluşturdukları basınçtan dolayı kabızlığa da sebep olmaktadırlar.
Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı