İdrar Kaçırma (İnkontinans)
RANDEVU AL

HEMEN RANDEVU AL

*Saat 19.00’ dan sonraki online randevu talepleriniz için tarafınıza saat 09.00’ dan sonra geri dönüş yapılacaktır.

 

İdrar Kaçırma (İnkontinans)

idrar kaçırma

Kanın filtrasyonu neticesinde böbrekler devamlı olarak idrar üretimi yapar. Böbreklerde üretilen idrar, üreter ismi verilen kanallar aracılığı ile idrar torbasına gider. İdrar oranı, böbreklerin fonsiyonlarının iyi olması ve tüketilen sıvı ile ilgili olarak değişir. Mesanenin işlevi, idrarı depolamaktır ve kas tabakasında oluşur. İrar doldukça mesane adeta bir balon gibi şişer. Mesane idrar yapmıyorken, kas tabakasının gevşek ve mesane çıkışı kapalı haldedir.  Mesane çıkışı, üretra adı verilen mesanenin dışarı açıldığı kanal ile ve pelvis tabanındaki kaslarla desteklenmektedir. Mesane belli bir yoğunlukta idrar ile dolduğu zaman, bireyde tuvalete çıkma gereksinimi duyulur.  Mesanenin kas tabakası kasılır ve üretra kapakçığı ile pelvik taban kasları gevşer. Bu sayede de idrar boşaltımı mümkün olur.   İdrarın sağlıklı bir şekilde depolanması ve boşaltımı için; Beyin, mesane ve pelvik taban kaslarının sinirsel uyarılarını sağlıklı ve uyum içinde çalışması için idrarın olması gereken biçimde depolanması ve boşlaltılması gerekir.

İdrar kaçırma – inkontinans, kontrollü olmayan şekilde idrar kaçırma, idrarı tutamama ya da mesane(idrar torbası) kontrolünün kaybıdır. Bu problem toplumumuzda oldukça yaygın şekilde vuku bulan bir sorundur.  Kadınlarda, erkeklere göre daha çok görülür. İdrar kaçırmanın şiddetleri vardır. Bunun dışında öksürme, gülme veya karın içi basıncının arttığı durumlarda damla damla idrar kaçırma meydana gelebilir. Bu idrar kaçırma tipine, stres inkontinans denir. Derhal tuvalete gitme ihtiyacı ve tuvalete yetişemeyip idrar kaçırma durumu da vardır. Buna da urge inkontinans, denir. Bazı durumlar da her iki idrar kaçırma tipi de aynı anda görülebilir. Buna da mixt tip inkontinans denir.

Şayet üriner inkontinansın şiddeti günlük hayatı sekteye uğratacak şekilde ise, doktora zaman kaybedilmeden gidilmelidir.  Genenllikle birçok hastada, oldukça basit olan hayat tarzı değişikleri ve pratik medikal tedavilerle bu sorun çözülebilir.

İdrar Kaçırma – İnkontinans Tipleri:

Stres İnkontinans: Bu tip idrar kaçırma- inkontinans; öksürme, hapşıma, aniden ayağa kalkma, gülme, ağır bir şey kaldırma gibi ani karıniçi basıncının aniden arttığı hallerde idrar kaçırma olarak tanımlanır. Genellikle damla damla ya da daha fazla idrar kaçırmalar olabilir.  Stres tipi idrar kaçırma, mesane ve üretrada kapakçıkların yetersiz veya zayıf ise ortaya çıkar. Busoruna yol açabilecek faktörler ise; hamilelik, doğum yapmak ve menapoz dönemidir.

Urge İnkontinans: Derhal gelen tuvalet ihtiyacı ile kontrolsüz olarak idrarın kaçırılmasıdır. Mesanede bir anda meydana gelen kontrolsüz kasılmalar sonucunda oluşur. Genellikle kişi tuvalete dahi yetişemez. Bu tip inkontinansın sebep olduğu olumsuzluklar sebebiyle çok sık tuvalete gitme ihtiyacı duyulur.  Urge inkontinans nedenleri içerisinde;

  • idrar yolları enfeksiyonları,
  • mesane irritasyonu yapan maddeler,
  • barsak problemleri,
  • Parkinson hastalığı,
  • Alzheimer hastalığı,
  • inme ve Multipl skleroz gibi sorunlar sayılabilir.

Ancak urge inkontinansa yol açan bir sorun mevcut değilse, hiperaktif mesane sendromundan bahsedilir.

Taşma İnkontinası

Bu tip idrar kaçırma tipinde, mesane doludur ancak his kaybı sebebiyle idrar ihtiyacı duyulmaz ve mesane potansiyelini aşan yoğunluklarda idrar depolandığın zaman taşma şeklinde idrar kaçırma gerçekleşir. Bu tip idrar kaçırma, mesanenin yaralanması, üretra tıkanıklığı ya da sinirlerde hasarlara sebep olan şeker hastalığı, omurilik zedelenmeleri veya multipl skleroz gibi hastalıklarda meydana gelir.

Mixt inkontinans:

Kimi zaman idrar kaçırma hem stres, hem de urge inkontinas biçiminde ortaya çıkabilir. Bu duruma mixt inkontinans denilir.

Total İnkontinans:

Gece, gündüz devamlı ya da periodik şekilde idrar kaçırmaktır.

Doktora ne zaman başvurulmalı?

Kişi, çekinmeden bu sorun ile karşılaştığı ilk zaman bunu doktoru ile paylaşmalıdır. Utanılması gereken bir durum olmadığı gibi, normal de değildir. Fakat aşağıda saydığımız durumlar mevcut ise kesinlikle geç kalınmamalıdır:

  • İdrar kaçırma ile birlikte ciddi idrar sorunları: idrarda kan görülmesi, yanma, idrar yaparken güçlük çekiliyor ise,
  • İdrar Kaçırma – İnkontinans , günlük hayatınızı etkileyecek seviyedeyse,
  • İdrar Kaçırma – İnkontinans  şikayetleri git gide artıyor ise, derhal doktora gidilmelidir.

İdrar Kaçırma – İnkontinans Nedenleri

İdrar kaçırma bir hastalık değildir. Bir semptomdur.  Medikal ya da psikolojik sebepler bu duruma yol açabilir.

  • Alkol

Alkolün mesaneyi uyarıcı etkisi vardır. Bunun yanında idrar yapımını da arttırır. Bu sebeple idrar kaçırmaya yol açabilir.

  • Aşırı Sıvı Tüketimi

Kısa sürede çok fazla sıvı tüketmek, idrar üretiminin artmasına yol açar. Bu da idrar kaçırmaya sebep olabilir.

  • Kafein

Kafein idrar yapımını arttırır ve mesanenin doğrudan uyarılmasına yol açarak idrar kaçırmaya sebep olabilir.

  • Mesane Uyarıcılar

Karbonatlı- gazlı içecekler, çay ve kahve, tadlandırıcılar, mısır şurubu, baharatlı yiyecek ve içecekler, şekerli ve asitli besinler, domates ve limon gibi meyve sebzeler mesaneyi doğrudan uyarırlar. Bu sebeple geçici idrar kaçırmaya sebep olabilirler.

  • İlaçlar

Kalp ilaçları, hipertansiyon ilaçları, sakinleştirici ilaçlar, kas gevşeticiler gibi çeşitli ilaçlar idrar kaçırmaya yol açabilir.

  • İdrar Yolları Enfeksiyonları

İnfeksiyonlar doğrudan bir şekilde mesaneyi uyarır. Özellikle de urge inkontinansa yol açabilirler. İnkontinansla birlikte idrar sırasında yanma ve hoş olmayan bir kokuda ve koyu renkte idrar görülebilir. İnfeksiyon tedavi edildiği taktirde idrar kaçırma sorunu da düzelir.

  • Kabızlık

Rektum ve mesane birbirine yakındır. Kontrolleri benzer sinirler tarafından yapılır.  Kompakt sert feçes ya da konstipasyon durumlarında, idrara çıkma ihtiyacı artabilir ya da hiperkatif mesane gelişebilir.

Sürekli İdrar Kaçırma – İnkontinansa Yol Açan Faktörler

  • Hamilelik ve Doğum

Hamilelikte kilo alımının artması, hormonların değişmesi, rahmin büyümesi ve mesanede baskı oluşması sebebiyle idrar kaçırma meydana gelebilir.  Buna ek olarak, vaginal doğum yapılıyorsa pelvis kaslarında baskı oluşabilir ve pelvis kaslarında zayıflama ve yırtıklar oluşabilir. Bu sebeple de sürekli İdrar Kaçırma – İnkontinans oluşabilir. Doğum sırasında pelvis kaslarında, sinirlerinde ve destek dokularında meydana gelen bu hasar ile pelvis ve vajinada sarkmalar (prolapsus) oluşabilir.

  • Yaş

Yaşın ilerlemesi ile birlikte mesanenin depolama potansiyeli düşer. Bu da hiperaktif mesane semptomlarının artmasına yol açar. Özellikle sistemik hastalıklardan mustarip yaşı ilerlemiş kadınlarda bu durum daha yaygın olarak görülür. Sigaradan uzak durulması, egzersiz yapılması, yüksek tansiyon ve şeker hastalığı gibi sorunların düzeltilmesi ile şikayetler azalabilir.  Menapoz sürecinde östojen hormonu azalır. Bu sebeple de, mesane ve üretra kanlanır. Bu sebeple de idrar kaçırma eğilimleri artar. Östrojen tedavileri, idrar kaçırmanın şiddetlenmesine yol açabilir.

Rahim ile mesane birbirine yakın bölgelerdedir. Rahmi destekeleyen kaslar ve lifler mesaneyi de destekler. Cerrahi müdahele ile rahimin çıkarılmasıyla, mesanenin destek dokuları zayıflar. Pelvik kaslarında zayıflama görülür. Bu sebeple de idrar kaçırma sorunu kendini gösterebilir.

  • Mesane Kanserleri ve İdrar Yolları Taşları

Hemen tuvalete gitme ihtiyacı ve idrar  sırasında yanma, idrar yolları taşları ve mesane kanserleri için bir işaret olabilir.

  • Nörolojik Hastalıklar

Multipl skleroz, Parkinson hastalığı, inme, beyin tümörleri, omurilik zedelenmelerinde, mesanede hasarlara yol açar bu bunun neticesinde idrar kaçırma görülebilir.

Risk Faktörleri

  • Cinsiyet

Kadınlarda erkeklerden daha çok idrar kaçırma ile karşılaşılır. Anotamik sebepler, hamilelik ve menopoz nedeniyle daha fazla görülür.

  • Yaş

Yaşın ilerlemesi ile beraber idrar kaçırma sorununa eğilim artar. Ancak normal bir durum değildir. Doğal kabul edilmemeli ve tedavi edilmelidir. arttırılabilir.

  • Obezite

Aşırı şişmanlık sorunu ile mesane ve pelvik taban kaslarına basınç artar. Bu sebeple de idrar kaçırma sorunu görülebilir.

  • Sigara

Sigara kullanımı kronik öksürüğü arttırır. Bu sebeple de karın içi basıncı artar ve idrar kaçırma riski ile karşı karşıya kalınabilir.

İdrar Kaçırma – İnkontinans Etkileri

  • Cilt sorunları

İdrar Kaçırma – İnkontinans sebebiyle cilt devamlı olarak idrara maruz kalır. Bu sebeple ıslak kalır ve ciltte dökülme, kızarıklık ya da ülser görülebilir.

  • İdrar yolları infeksiyonları

İnkontinans, sürekli nüks eden idrar yolları infeksiyonlarına yol açar.

  • Yaşam kalitesinde değişiklikler

İdrar kaçırma, kişinin sosyal hayatını kötü etkileyerek yaşam kalitesinin düşmesine sebep olur.

Tanı ve Uygulanan Testler

İdrar Kaçırma – İnkontinans  teşhisinin konması için hastanın öyküsü dinlenmelidir. Bu sorun ne zaman başladı, şiddeti nedir, yoğunluğu nedir, geçirilmiş hastalıklar nelerdir, gibi soruların cevapları alınmalıdır. Bunun dışında yapılabilecek testler ise:

  • Mesane Günlüğü

Günlük sıvı alım miktarı ve idrara çıkma sıklık ve miktarını içeren bir günlüktür. Bir hafta boyunca hasta, bunları kayıt altına alır. Buna göre idrar kaçırmanın derecesi saptanabilir.

  • İdrar Testi

İdrar testi ile idrar yolu infeksiyonları, idrarda kan ya da taşa ait belirtiler belirlenebilir.

  • Kan testleri

Kan testleri idrar kaçırmaya yol açabilecek olan şeker hastalığı gibi sistemik hastalıkların teşhisi için kullanılabilir.

  • Postvoid rezidüel ölçüm (PVR)

Bu test ile işeme ardından mesanede kan olup olmadığı, idrar yollarında tıkanıklık, idrar yollarında sorun ya da mesanenin sinir -kas tabakasında problem mevcudiyeti araştırılır.

  • Pelvik ultrasonografi

Ultrasonografi yardımıyla mesane kapasitesi ve mesane böbrekler ve idrar yollarında anomaliler, tümörler, taş ve tıkanmalar araştırılır.

  • Stress test

Jinekolojik muayenede, kişinin öksürme ya da ıkınması sebebiyle karın içi basınç artışına yol açılır. Bu sırada idrar kaçırma gözlenir.

  • Sistogram

  • Sistoskopi

İdrar Kaçırma – İnkontinans Tedavisi

İdrar Kaçırma – İnkontinans tedavisi, idrar kaçırmanın tipine ve şiddetine göre değişkenlik gösterir. Çeşitli medikal ve cerrahi tedaviler vardır. Kişiye göre bu tedaviler kişiselleştirilir.  İlk etapta hayat tarzının değiştirilmesine gidilir. Sonra ise, ağır anatomik sorunlar saptanan kişilerde ve şiddetli idrar kaçırma durumlarında cerrahi ve kombine tedavilere başlanır.

Davranışsal Tedaviler

Davranışsal tedaviler, hayat tarzında yapılan değişiklerle bu sorunu tedavi etmektir.

Mesane Egzersizleri; Mesane egzersizleri, idrar yapmanın ertelenmesi ve idrar ihtiyacı duyulduğunda belirli bir süre tutulması ve bu şekilde mesenayi eğitme prosedürüdür. Mesane egzersizi içerisinde, idrarı sırasında, idrarı tutmak ve yeniden idrar yapma eylemlerini de kapsar.

Planlı Tuvalet egzersizleri; bu egzersizler ile zamanlı şekilde tuvalate çıkılır. Bu şekilde mesane eğitimi yapılır.

Sıvı alımı ve beslenme düzeni; Alkol, asitli sıvı, kafeinli sıvılarının tüketiminin minimuma düşürülmesi idrar kaçırmanın şiddetini azaltır.

Fiziksel Tedaviler

  • Pelvik taban kas egzersizleri

Pelvik taban kasları ve mesane kapakçıkların yapılan egzersizler ile idrar kaçırma kontrol altına alınabilir. Fizyoterapi ile beraber periodik seanslarla uygulanan tedaviler ile kontinans elde edilebilir. Pelvik taban kaslarının egzersizleri ”Kegel egzersizleri”şeklinde adlandırılır. İdrar sırasında işeme durdurulur, pelvis kasları kontrollü şekilde kasılır ve tekrar bırakılır. Üçe kada sayılır ve işemeye devam edilir. Düzenli şekilde yapılması oldukça faydalıdır. Kegel egzersizlerini yaparken doğru kaslar çalıştırılmalıdır.

  • Elektriksel Stimülasyon

Vajina ve rektum etrafındaki pelvik taban kaslarına elektrotlar yerleştirilir. Bu kas grupların elektriksel stimülasyonlar ile kasılması prosedürü ile çalışan bir tedavidir.  Elektriksel stimülasyon, stres ve urge inkontinansda oldukça etkin bir tedavi yöntemidir. Tedavi uzun sürebilir.

  • Farmakolojik Tedavi

Farmakolojik ilaç tedavileri, davranışsal ve fiziksel tedavilerle birlikte uygulanır.  İlaçların tercihi hastadan hastaya değişkenlik gösterir. Doktor gözetiminde ve kontrolünde uygulanmalıdır. Yan etkileri ciddi olabilir.

  • Cerrahi Tedavi

Cerrahi yöntemlerin gelişme kaydetmesi ve sentetik mesh teknolojisinin oldukça gelişmesi ile doğru orantılı olarak cerrahi tedavi, en etkin tedavidir. Fakat cerrahi tedaviye uygun bir hasta olması ve deneyimli bir cerrah seçimi gerekir. Cerrahi abdominal (karından), laparoskopik ya da vajinal şekilde yapılabilir. Günümüzde yapılan en etkin teknik, vajinadan yapılan cerrahi müdahalelerdir. Hasta, müdahaleden bir gün sonra evine dönebilir.  Günümüzde yaygın olarak kullanılar cerrahi yöntemler ise askı yöntemleridir.  Sentetik ya da biomateryal kullanılır. Bu sayede pelvik askı oluşturup, mesane boynu ve üretra desteklenir. TVT, TOT ve mini-sling yöntemleri de bu sorun için uygulanabilir. Ameliyathane ortamında,  15 dakikada tamamlanan, genel ya da spinal anestezi altında yapılabilen bu yöntemlerle, hasta ertesi gün evine gidebilir. Başarı oranları % 95’lerdedir. Uzun vadede oldukça etkindir. Komplikasyon oranları ise oldukça azdır.

Laparoskopik şekilde BURCH işlemleri de vajinal cerrahi ile eşit başarı oranları gösterir. Uygun hastalarda güvenle uygulanmaktadır. Açık abdominal cerrahi ise, yalnızca idrar kaçırma sorunu için çok yaygın şekilde uygulanmaz.

Üriner İnkontinansdan Korunma ve Önleme

İdrar Kaçırma – İnkontinans, önlenebilir bir sorun olmayabilir. Ancak tebir almak bu riski azalır.

  • Sağlıklı kilo

Obezite idrar kaçırmaya yol açabileceği için, sağlıklı kilo bu riski azaltır.

  • Sigara

Sigara kullanılmaması idrar kaçırma riskini azaltır.

  • Kegel egzersizleri

Özellikle hamilelik dönemi de dahil olmak üzere, Kegel egzersizleri bu riski oldukça azaltır.

  • Mesane uyarıcılardan kaçınmak

Kafeinli içeceklerden uzak durmak, bu riski azaltır.

  • Lifli besin tüketimi

Lif açısından zengin besinlerin tüketilmesine özen gösterilmesi bu riski azaltabilir.

  • Egzersiz ve düzenli Spor

Düzenli olarak yapılan egzersizler, idrar kaçırma sorunları için risk faktörlerini azaltır.

Yorumlar

Bir yorum yazınız